ความหลากหลายของไรน้ำนางฟ้าใรประเทศไทย
(อ้างอิงข้อมูลจากงานวิจัยของ ศ.ดร.ละออศรี เสนาะเมือง)

ปัจจุบันคณะนักวิจัยจากศูนย์วิจัยอนุกรมวิธานประยุกต์ ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยขอนแก่น นำโดยศาสตราจารย์ ดร.ละออศรี เสนาะเมือง พบไรน้ำนางฟ้าใน
ประเทศไทย 3 ชนิด ทั้งสามชนิดเป็นสัตว์ชนิดใหม่ของโลกและจัดเป็นสัตว์น้ำประจำถิ่น
ที่พบในประเทศไทยเท่านั้น ดังนี้

1. ไรน้ำนางฟ้าสิรินธร(Streptocephalus Sirindhoenae Sanoamuang,Murugan,Weekers
& Dumont, 2000)
ลักษณะ ตัวใส หางแดง ตัวยาว 1.3-3.0 เซนติเมตร ตัวผู้มาหนวดยาว ตัวเมียมีถุงไข่ 1 ถุง
อยู่ในบริเวณกลางตัวด้านท้อง ไข่กลมมีลวดลายคล้ายลูกตะกร้อ

เป็นชนิดที่พบแพร่กระจายอยู่ทั่วไปในประเทศไทย ที่้สำรวจพบแล้วในแหล่งน้ำจาก 38 จังหวัด ได้แก่ ขอนแก่น อุดรธานี หนองบัวลำภู มหาสารคาม ร้อยเอ็ด กาฬสินธุ์ยโสธร อำนาจเจริญ อุบลราชธานี สุรินทร์ บุรีรัมย์ ศรีสะเกษ ชัยภูมิ นครราชสีมา น่าน มุกดาหาร นครพนม สกลนคร หนองคาย เลย ตาก ลำปาง แพร่ อุตรดิตถ์ เชียงราย สระบุรี เพชรบุรี ชัยนาท อุทัยธานี และ สุพรรณบุรี กาญจนบุรี ราชบุรี ลพบุรี ประจวบคีรีขันธ์่

2. ไรน้ำนางฟ้าไทย(Branchinella thailandensis Sanoamuang, saengphan & Murugan, 2002)
ลักษณะ ตัวสีส้มตลอดทั้งตัว ตัวยาว 1.7-3.9 เซนติเมตร ตัวเมียมีสีเข้มกว่าตัวผู้ มีถุง
ไข่ 1 ถุง ไข่กลมคล้ายกับไข่ของไรน้ำสิรินธร แต่มีขนาดใหญ่กว่าประมาณสองเท่า

ที่สำรวจ พบแล้วอยู่ในเขต 11จังหวัด ได้แก่ ขอนแก่น มหาสารคาม ร้อยเอ็ด นครราชสีมาชัยภูมิ ลพบุรี ชัยนาท กาญจนบุรี ราชบุรี สุพรรณบุรี และอุทัยธานี (เป็นสายพันธุ์ที่ทางฟาร์มได้เพาะเลี้ยงไว้)

3. ไรน้ำนางฟ้า่สยาม(Streptocephalus siamenesis Sanoamuang &Saengphan)
ลักษณะ ตัวใส สีตัวบางครั้งเป็นสีฟ้าอ่อน หางสีแดง ตัวบาว 1.1-2.0 เซนติเมตร ตัวเมีย
มีไข่เป็นรูปสามเหลี่่ยมคล้ายปิรามิด (tetrahedral eggs)

เป็นชนิดที่หากมาก ปัจจุบันพบที่ จังหวัดสุพรรณบุรี และกาญจนบุรี เท่านั้น

บทบาทในระบบนิเวศ

นอกจากคนอีสานจะใช้ไรน้ำนางฟ้าเป็นอาหารโดยตรงแล้ว ไร้น้ำนางฟ้่าซึ่งเป็นองค์ประกอบอย่างหนึ่ง
ในระบบนิเวศแหล่งน้ำจืดมีความสำคัญในห่วงโซ่อาหารในแง่เป็นอาหารของปลา ปู กุ้ง แมลง น้ำชนิด
ต่างๆ ทำให้เกิดมีการถ่ายทอดพลังงานในระบบนิเวศ ตัวไรน้ำนางฟ้าเองกินสาหร่าย แบคทีเรียไรน้ำ
ชนิดอื่นที่เล็กกว่า และอินทรีย์วัตถุที่ละลายอยู่ในน้ำ

ไรน้ำนางฟ้าพบอาศัยอยู่ในน้ำที่ค่อนข้างสะอาดในช่วงเวลา ที่ค่อนข้างสั้น ในธรรมชาติ
หากมีสิ่งแปลกปลอมเจือปนลงไปในแหล่งน้ำไรน้ำนางฟ้าจะตายและหายไป

กลับหน้าเดิม